Ảnh: Brian Kostiuk trên Unsplash (https://unsplash.com/photos/computer-processor-held-by-tweezers-S4jSvcHYcOs)
Ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa của một cơ hội phát triển đột phá, được ví như ‘trăm năm có một’. Đây là nhận định đầy lạc quan từ TS Lê Quang Đạm, CEO của Marvell Technology Việt Nam, tại Diễn đàn Đổi mới Sáng tạo Việt Nam toàn cầu 2025 diễn ra tại trụ sở Google châu Á – Thái Bình Dương ở Singapore. Sự kiện này đã mở ra những thảo luận sâu sắc về tiềm năng và lộ trình phát triển của Việt Nam trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ.
Trong kỷ nguyên số hóa, bán dẫn là xương sống của mọi công nghệ hiện đại, từ các thiết bị IoT thông minh, hệ thống tự động hóa công nghiệp đến trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây. Chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang chứng kiến những thay đổi lớn, với xu hướng đa dạng hóa và giảm sự phụ thuộc vào một vài trung tâm sản xuất. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các quốc gia đang phát triển như Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Với vị thế địa lý chiến lược, nguồn nhân lực trẻ, dồi dào và chính sách ưu đãi đầu tư, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
TS Lê Quang Đạm nhấn mạnh rằng Việt Nam không chỉ có tiềm năng trong việc thu hút các dự án lắp ráp và kiểm thử (packaging and testing), mà còn có thể vươn lên ở các phân đoạn cao hơn như thiết kế vi mạch (chip design). Hiện tại, Việt Nam đã có một số công ty và trung tâm nghiên cứu đang hoạt động trong lĩnh vực này, cho thấy khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ cao. Tuy nhiên, để hiện thực hóa cơ hội này, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là kỹ sư chuyên sâu về thiết kế và sản xuất bán dẫn. Các trường đại học và viện nghiên cứu cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn.
Hơn nữa, việc xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vững mạnh là yếu tố then chốt. Điều này bao gồm việc khuyến khích các startup công nghệ, tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm chuyên biệt cho ngành bán dẫn. Chính phủ cần tiếp tục đưa ra các chính sách hỗ trợ hấp dẫn, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo hành lang pháp lý rõ ràng để thu hút và giữ chân các nhà đầu tư lớn.
Đối với lĩnh vực IoT và tự động hóa, sự phát triển của ngành bán dẫn Việt Nam sẽ mang lại lợi ích kép. Một mặt, nó cung cấp các linh kiện và giải pháp vi mạch ‘made in Vietnam’, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu và tối ưu hóa chi phí sản xuất cho các nhà phát triển sản phẩm IoT trong nước. Mặt khác, nó thúc đẩy khả năng tự chủ về công nghệ, mở ra cơ hội cho Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là nhà cung cấp giải pháp công nghệ toàn cầu. Từ cảm biến thông minh, bộ điều khiển nhúng đến các chip AI biên (edge AI chips), khả năng thiết kế và sản xuất bán dẫn trong nước sẽ là động lực mạnh mẽ cho sự bùng nổ của IoT tại Việt Nam.
Cơ hội ‘trăm năm có một’ này đòi hỏi tầm nhìn chiến lược, sự đầu tư quyết liệt và nỗ lực phối hợp từ chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng khoa học công nghệ. Nếu Việt Nam biết tận dụng tốt, ngành bán dẫn không chỉ trở thành động lực tăng trưởng kinh tế mà còn nâng cao vị thế của đất nước trên bản đồ công nghệ thế giới.
Tham khảo: https://vietnamnet.vn/cong-nghiep-ban-dan-viet-nam-truoc-co-hoi-tram-nam-co-mot-2373527.html
Ảnh: Brian Kostiuk trên Unsplash (https://unsplash.com/photos/computer-processor-held-by-tweezers-S4jSvcHYcOs)
